Nasz astronom z nagrodą Premiera
Miło nam poinformować, że laureatem nagrody Prezesa Rady Ministrów w roku 2026, za rok 2025, za wyróżniającą się rozprawę doktorską, został nasz badacz dr Kamil Bicz z Wydziału Fizyki i Astronomii.
Dr Bicz nagrodę otrzymał za rozprawędoktorską poświęconą badaniom aktywności magnetycznej gwiazd późnych typów widmowych, a w szczególności za pokazanie pierwszych znanych w literaturze oszacowań parametrów pętli rozbłyskowych poza Słońcem, takich jak gęstość, tempo ekspansji i ograniczenia temperatury.
Chłodne gwiazdy stanowią ponad 90 proc. wszystkich gwiazd ciągu głównego w naszej galaktyce. Chociaż są tak powszechne, wiele zjawisk, które w nich zachodzi, wciąż pozostaje zagadką dla astronomów. W przeciwieństwie do Słońca, którego powierzchnię możemy oglądać bardzo dokładnie, odległe gwiazdy widzimy zwykle tylko jako punktowe źródła światła na niebie. – Z tego powodu badanie ich aktywności, która objawia się między innymi plamami i rozbłyskami, wymaga bardzo dokładnych obserwacji i skomplikowanego modelowania – mówi dr Kamil Bicz z Zakładu Heliofizyki i Fizyki Kosmicznej (Instytut Astronomiczny, Wydział Fizyki i Astronomii UWr). – W doktoracie, korzystając z danych z kosmicznego teleskopu TESS, opracowałem narzędzia do odtwarzania rozmieszczenia plam na gwiazdach oraz do wykrywania i badania rozbłysków gwiazdowych – tłumaczy naukowiec.
Najciekawszym wynikiem był trwający około 27 godzin rozbłysk na gwieździe CD-36 3202. Częściowo zasłaniały go pętle magnetyczne wypełnione plazmą, podobne do tych obserwowanych na Słońcu. Po raz pierwszy udało się zaobserwować takie zjawisko w świetle widzialnym na innej gwieździe i śledzić je przez tak długi czas. – Dzięki wielobarwnym obserwacjom prowadzonym razem z astronomami z Uniwersytetu w Szumenie w Bułgarii oraz w naszym obserwatorium w Białkowie opracowałem też metodę, która pozwala oszacować maksymalną temperaturę rozbłysku tylko na podstawie obserwacji z jednego satelity, TESS.
Te badania mają znaczenie także dla poszukiwania życia poza Ziemią. Wiele najciekawszych planet pozasłonecznych krąży właśnie wokół chłodnych, aktywnych gwiazd. Silne rozbłyski mogą wpływać nie tylko na ich atmosfery, ale też na wszystko, co znajduje się na ich powierzchni. – Żeby ocenić, czy planeta nadaje się do życia, trzeba też zrozumieć gwiazdę, wokół której krąży – dodaje badacz.
Więcej o nagrodach Nagrody Premiera – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Portal Gov.pl
Oprac. kg
2.10.2026, MJ
