dziedziniec z zabytkowymi budynkami

Obszary badawcze Instytutu Kulturoznawstwa

dziedziniec z zabytkowymi budynkami
Dziedziniec Instytutu Kulturoznawstwa przy ul. Szewskiej. fot. Dominika Hull-Bruska/Uniwersytet Wrocławski

Obszary badawcze Instytutu Kulturoznawstwa

Badania naukowe realizowane przez pracowników Instytutu Kulturoznawstwa obejmują teoretyczne problemy nauki o kulturze oraz szeroki zakres zagadnień współczesnej kultury. 

Badamy przemiany w kulturze, zwłaszcza te, które przejawiają się w sferze artystycznej, medialnej, filmowej, teatralnej, literackiej. Swoimi badaniami wpisujemy się w rozwój teorii kultury, zarówno mieszczących się w tradycyjnych nurtach humanistyki, jak i po-humanistycznych (zwłaszcza środowiskowych oraz związanych z nowymi technologiami), ale też w nowe konceptualizacje historii myśli o kulturze. Dokumentujemy i interpretujemy praktyki kulturowe o zasięgu lokalnym i globalnym. 

Kierunki badawcze pracowników Instytutu Kulturoznawstwa obejmują w szczególności tematy takie, jak: 

  • współczesne teorie kultury 
  • filozofia współczesnej humanistyki 
  • historia kultury (w tym zwłaszcza polskiej i europejskiej) 
  • globalne i lokalne wymiary kultury (w tym teorie postkolonialne i nowy regionalizm) 
  • sztuka w przestrzeni kultury (w tym rola sztuki w dyskursach kryzysu klimatycznego) 
  • relacje pomiędzy jedzeniem, estetyką i sztuką 
  • kulturowe studia miejskie (architektura, urbanistyka, komunikacja wizualna, style życia) 
  • pamięć kulturowa (reprezentacje i pamięć Zagłady; formy komemoracji zbrodni i ludobójstw) 
  • media w perspektywie kulturoznawczej (analiza dyskursu medialnego, archeologia mediów)  
  • współczesna kultura filmowa i historia kina 
  • kulturowe aspekty produkcji i recepcji seriali telewizyjnych 
  • badania kultury popularnej  
  • sztuka nowych mediów 
  • kulturowy potencjał literatury, relacje między literaturą a humanistyką 
  • estetyki współczesności (tu: somaestetyka, estetyka wzniosłości, estetyka eksperymentalna)  
  • dzieje, konteksty i uwarunkowania praktyk teatralnych (maska w rytuale, rdzenne performanse tożsamości, teatr rzeczy, sztuczna inteligencja w teatrze) 
  • studia nad muzeami, kolekcjami i rzeczami (kolekcje muzealne i uniwersyteckie jako wrażliwe dziedzictwo; współczesne praktyki kolekcjonerskie, muzea i kolekcje misyjne jako materializacje spotkań w strefach kontaktu) 
  • etyczność praktyk artystycznych 
  • humanistyka środowiskowa 
  • redefinicje pojęcia krajobrazu kulturowego 
  • antropocen i jego aspekty (kapitałocen, urbanocen) oraz składowe (katastrofa klimatyczna)  
  • sprawiedliwość międzygatunkowa (etyka relacyjna, studia wielogatunkowe) oraz krytyczna historia botaniki (praktyki wytwarzania wiedzy o roślinach, botanika kolonialna). 

Realizowane przez kadrę naukową tematy badawcze odzwierciedla struktura Instytutu, który składa się z trzech zakładów: Zakładu Teorii i Krytyki Kultury, Zakładu Badań Praktyk Kulturowych, Zakładu Globalizacji i Komunikacji. 

Pracownie:

Laboratorium Humanistyki Współczesnej 

Laboratorium Humanistyki Współczesnej stanowi miejsce badań i dyskusji ważnych dla przedstawicieli różnych dyscyplin humanistycznych i zainteresowanych humanistyką badaczy innych dziedzin wiedzy. Stwarza przestrzeń dla krytycznej analizy, swoistego testowania nowych idei i orientacji w humanistyce. W Laboratorium przyjmuje się perspektywę „humanistyki reflektywnej”, otwartej na eksperymenty, podejmującej stające przed nią wyzwania, także te płynące ze współczesnych laboratoriów przyrodniczych, technologicznych i medialnych, by wypracować swą własną tożsamość. Realizowane w Laboratorium działania sytuują się na pograniczu humanistyki, sztuki i nauki. W ramach jego prac zrealizowano m.in. projekt „Czego pragną drony. Od atrakcji wizualnej do spojrzenia władzy” (2017-2018), zorganizowano wystawę „Muzeum antropocenu” w Muzeum Przyrodniczym Uniwersytetu Wrocławskiego (2021-2022) oraz działanie „KOLEKTYW. Posiedzenie w sprawie przyznania gołębiom statusu rezydentów” we współpracy z BWA Wrocław (2023-2024). Ponadto, w latach 2018-2024 zrealizowano grant Narodowego Centrum Nauki „Laboratorium humanistyczne jako modus poznania. Od archeologii do projektu”, którego celem było zbadanie historii laboratoriów humanistycznych, a także refleksja nad ich współczesną formą. 

Title for This Block

Description for this block. Use this space for describing your block. Any text will do. Description for this block. You can use this space for describing your block.

Pracownia Studiów Miejskich i Globalnych  

Celem pracowni jest prowadzenie badań naukowych nad zjawiskami i procesami miejskimi oraz globalnymi. Istotne są tu zwłaszcza kulturowe uwarunkowania i aspekty fenomenów społecznych, politycznych, ekonomicznych, medialnych, ekologicznych (w perspektywie historycznej i współczesnej). W ramach pracowni prowadzone są również studia nad koncepcjami i metodami badawczymi stosowanymi w analizach zjawisk kulturowych o zasięgu lokalnym, regionalnym, globalnym. Forum prezentacji działalności pracowni stanowi czasopismo naukowe „Kultura-Historia-Globalizacja”. 

Pracownia Badań nad Światem Przeżywanym 

W ramach organizowanych przez Pracownię seminariów i konferencji dokonuje się systematycznej i interdyscyplinarnej refleksji nad związkami tradycji fenomenologicznej (ze szczególnym uwzględnieniem pojęcia „świat przeżywany”, Lebenswelt) i kulturoznawczej (tu przede wszystkich problematyka aksjologiczna, wyróżniająca ośrodek wrocławski). Wypracowywane w jej rezultacie rozwiązania i propozycje mają nie tylko charakter teoretyczny, lecz także „aplikacyjny” tak wobec źródeł i materiałów historycznych, jak i naszej współczesności.

Pracownia Badań nad Światem Przeżywanym 

W ramach organizowanych przez Pracownię seminariów i konferencji dokonuje się systematycznej i interdyscyplinarnej refleksji nad związkami tradycji fenomenologicznej (ze szczególnym uwzględnieniem pojęcia „świat przeżywany”, Lebenswelt) i kulturoznawczej (tu przede wszystkich problematyka aksjologiczna, wyróżniająca ośrodek wrocławski). Wypracowywane w jej rezultacie rozwiązania i propozycje mają nie tylko charakter teoretyczny, lecz także „aplikacyjny” tak wobec źródeł i materiałów historycznych, jak i naszej współczesności.

Description for this block. Use this space for describing your block. Any text will do. Description for this block. You can use this space for describing your block.

W ramach działalności naukowej Instytutu funkcjonują dwa studenckie koła naukowe:  Studenckie Koło Naukowe Kulturoznawców oraz Filmoznawcze Koło Naukowe UWr,  

Filmoznawcze Koło Naukowe – jako jedyne koło naukowe na UWr w pełni koncentrujemy naszą uwagę na tematyce filmowej. Łączymy przyswajanie i popularyzowanie wiedzy z dobrą zabawą. Dlatego organizujemy zarówno konferencje naukowe, jak i rozrywkowe quizy wiedzy o filmach i serialach. Regularnie spotykamy się na dyskusjach połączonych z projekcjami filmów, bo podstawą naszego działania jest chęć współdzielenia pasji. Koło założyli studenci kulturoznawstwa, ale wkrótce nasze szeregi zasilili także studenci z innych kierunków studiów. Wszyscy miłośnicy kina – niezależnie od stopnia zaawansowania – są u nas mile widziani. 

Studenckie Koło Naukowe Kulturoznawców – organizujemy wydarzenia skupiające się na tematach różnorodnych i w dużej mierze aktualnych. W ramach spotkań dyskusyjnych wokół wideo esejów wybieranych przez członków Koła dokonywana jest ich konstruktywna krytyka i analiza pod kątem perspektywy kulturoznawczej. W ramach Koła organizujemy także dyskusje odnoszące się do różnorodnej literatury, podczas których uczestnicy ćwiczą swoje umiejętności rekonstruowania świata przeżywanego.  

W Instytucie wydawane są też dwa czasopisma naukowe: „Prace Kulturoznawcze” oraz „Kultura-Historia-Globalizacja”. 

„Prace Kulturoznawcze” (ISSN 0860-6668) to najstarsze polskie czasopismo kulturoznawcze, które ukazuje się od 1987 roku, od 2016 roku jako kwartalnik. Powołanie czasopisma wiąże się z rozwojem pierwszego w Polsce ośrodka studiów kulturoznawczych na Uniwersytecie Wrocławskim. Tym, co od początku je wyróżnia jest prezentacja polskiej – współczesnej i dawnej – myśli kulturoznawczej, inspirowanie jej rozwoju oraz inicjowanie dyskusji z najnowszymi koncepcjami. Zapraszając do współpracy autorów, reprezentujących różnorodne stanowiska teoretyczne, a także międzynarodowe środowiska naukowe, redakcja dba o to, by teksty eksponowały aksjologiczne aspekty rozważanych zagadnień. Poza oryginalnymi artykułami na strukturę czasopisma składają się działy – „Na warsztacie”, gdzie przedstawia się recenzowane teksty młodych badaczy; oraz „Kontynuacje” prezentujące recenzowane teksty nawiązujące do tematyki poprzednich numerów. W dziale „Przekłady” uprzystępnia się polskiemu czytelnikowi rozprawy wiodących badaczy współczesnych, a w dziale „Szkice krytyczne” przedstawia recenzje polskich i zagranicznych publikacji. Podobną funkcję pełni „Archiwum”, w którym do ponownego obiegu czytelniczego wprowadzane są ważne, ale trudno dostępne czy zapomniane teksty rodzime i zagraniczne. 

Indeksacja

  • DOAJ
  • EBSCO  
  • Erih Plus  
  • CEEOL  
  • The Central European Journal of Social Sciences and Humanities  
  • Cambridge Scientific Abstracts (CSA, ProQuest)  

Zgodnie z wykazem czasopism naukowych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 stycznia 2024 r. za publikację w czasopiśmie autorzy otrzymują 20 punktów

„Kultura-Historia-Globalizacja” to publikowane online, recenzowane czasopismo naukowe typu open source i open access poświęcone studiom globalnym. Ukazuje się jako półrocznik. W perspektywie współczesnej i historycznej omawiane są takie fenomeny związane z globalizacją jak: miasto, mobilność, migracje; systemy polityczno-ekonomiczne i relacje władzy; procesy narodotwórcze i stosunki międzynarodowe; napięcia etniczne i religijne oraz konflikty o zasięgu światowym; zmiany klimatyczne. Do równie ważnych zagadnień należą też sposoby i style życia, praktyki artystyczne i literackie; nowe technologie; media i komunikacja. „K-H-G” stanowi otwarte forum prezentacji wyników badań, konfrontacji rozmaitych koncepcji i poglądów osób reprezentujących różne dyscypliny naukowe, w tym kulturoznawstwo, historię, archeologię, antropologię, pedagogikę, psychologię, filozofię, socjologię, politologię, ekonomię, literaturoznawstwo, badania sztuki. 

Numery „K-H-G” publikowane są na stronie internetowej. Niektóre numery czasopisma ukazały się w postaci drukowanej. W roku 2021 z okazji 15-lecia pisma w wydawnictwie Brill ukazał się tom Interpreting Globalization. Polish Perspectives on Culture in the Globalized World prezentujący obszernie dotychczasową działalność czasopisma.

Zgodnie z wykazem czasopism naukowych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 stycznia 2024 r. za publikację w czasopiśmie autorzy otrzymują 20 punktów

Projekt „Zintegrowany Program Rozwoju Uniwersytetu Wrocławskiego 2018-2022” współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego

Scroll to Top