Do trzech razy sztuka? Frazeologicznie i międzynarodowo, czyli o trzeciej edycji rusycystycznego projektu BIP
Projekt BIP Russian Phraseology in Intercultural Context: Linguistic, Communication and Cultural Components, którego trzecia edycja odbyła się w kwietniu 2026 roku, można bez cienia przesady określić jako przedsięwzięcie, które nabiera rozpędu i z roku na rok zatacza coraz szersze kręgi. Inicjatywa zapoczątkowana dwa lata temu na Uniwersytecie w Granadzie, a rok później kontynuowana w Brnie, w tym roku znalazła swoją odsłonę we Wrocławiu, przyciągając uczestników z różnych ośrodków akademickich nie tylko Europy, ale również Ameryki Północnej.
W seminarium wzięło udział 28 studentów oraz liczne grono prowadzących, zarówno miejscowych (specjalistów-rusycystów z Instytutu Filologii Słowiańskiej), jak i zaproszonych gości. Tradycyjnie reprezentowane były uczelnie z Granady, Brna, Magdeburga i Wrocławia, a w tegorocznej edycji do tego grona dołączyły również ośrodki z Daugavpils i Zadaru. Choć inicjatywy w ramach BIP-u mają charakter europejski, tym razem w projekcie pojawił się motyw międzykontynentalny: do zajęć zdalnych dołączyli studenci z kanadyjskiej uczelni w Victorii, a jeden z nich, przebywający obecnie na wymianie w IFS, wziął również udział w części stacjonarnej. Projekt połączył nie tylko kontynenty, lecz także jednostki Uniwersytetu: był bowiem okazją do współpracy Wydziału Neofilologii z Wydziałem Filologicznym. Wszystko to pozwala twierdzić, że nie stoi on w miejscu, lecz łapie wiatr w żagle.
Warsztaty frazeologiczne tradycyjnie składały się z dwóch części: online (13-17 kwietnia 2026) oraz stacjonarnej, która odbyła się w murach Wydziału Neofilologii (20-24 kwietnia 2026). Podczas części zdalnej uczestnicy mieli okazję nie tylko zapoznać się z różnorodnymi aspektami rosyjskiej frazeologii, ale także nawiązać pierwsze znajomości.
Część stacjonarna we Wrocławiu była okazją do przełożenia teorii na praktykę i pracy w grupach. Program obejmował zajęcia warsztatowe, wykłady oraz wydarzenia kulturalne. Uczestnicy przygotowali własne prezentacje, dzięki czemu nie byli jedynie biernymi słuchaczami, lecz aktywnie uczestniczyli w realizacji zadań. Przygotowane przez nich prace okazały się niezwykle kreatywne – studenci stanęli na wysokości zadania, nagrywając m.in. autorskie filmiki ilustrujące wybrane frazeologizmy. Szczególne uznanie zdobył projekt grupy z Niemiec, która w niezwykle pomysłowy sposób połączyła motyw wrocławskich krasnali z frazeologią, udowadniając, że nauka może iść w parze z humorem i twórczym podejściem. Grupa czeska nagrała z kolei materiał w instytutowej bibliotece, która na czas zdjęć przemieniła się w plan filmowy.
Zajęcia nie ograniczały się wyłącznie do pracy w salach dydaktycznych. Jednym z punktów programu była wizyta w Arboretum Wojsławice, gdzie studenci pracowali i dyskutowali w otoczeniu natury, co pozwoliło spojrzeć na idiomy z innej perspektywy i – mówiąc obrazowo – zaczerpnąć świeżego powietrza nie tylko dosłownie, ale i intelektualnie.
Ważnym wydarzeniem była również wycieczka po gmachu głównym Uniwersytetu Wrocławskiego, który zrobił na uczestnikach ogromne wrażenie. Szczególny zachwyt wzbudziły reprezentacyjne wnętrza, takie jak Aula Leopoldina, Oratorium Marianum czy Wieża Matematyczna – studenci wprost nie mogli oderwać od nich wzroku.
Warsztaty nie ograniczały się do nauki języka – uczestnicy porównywali frazeologizmy w różnych językach (rosyjskim, hiszpańskim, czeskim, niemieckim, polskim, chorwackim, łotewskim i angielskim) oraz analizowali obrazy i metafory, które leżą u ich podstaw. Dzięki temu dostrzegli zarówno podobieństwa, jak i różnice kulturowe, co pozwoliło im lepiej uchwycić sposób myślenia użytkowników poszczególnych języków.
Oczywiście realizacja BIP-u nie byłaby możliwa bez wsparcia uniwersyteckiego Biura Współpracy Międzynarodowej, którego pomoc jak zawsze okazała się nieoceniona.
Trzecia edycja seminarium frazeologicznego połączyła przyjemne z pożytecznym: uczestnicy nie tylko poszerzyli swoją wiedzę językową i nauczyli się patrzeć na język z szerszej, międzykulturowej perspektywy, lecz także zwiedzili Wrocław i okolice, nawiązali nowe znajomości oraz spędzili czas w świetnym towarzystwie. Wszystko wskazuje na to, że inicjatywa ta będzie się dalej rozwijać i – mówiąc obrazowo – jeszcze nie raz pokaże, na co ją stać.
Studenci Instytutu Filologii Słowiańskiej o projekcie:
Projekt BIP zabrał nas w naprawdę niezwykłe miejsce. Teoretycznie nie ruszyliśmy się nawet z Wrocławia – Wydział Neofilologii na Piasku i dobrze znany wszystkim IFS raczej trudno pomylić z egzotyczną podróżą. A jednak przez jeden kwietniowy tydzień te znajome korytarze zmieniły się w mały międzynarodowy wszechświat miłośników języka rosyjskiego.
Rosyjski, który jeszcze niedawno kojarzył nam się głównie z walką z przypadkami i cyrylicą, stał się narzędziem do rozmów, żartów i wymiany doświadczeń między studentami z różnych krajów. Nagle okazało się, że dystans między Wrocławiem a Hiszpanią, Łotwą, Niemcami, Chorwacją, Czechami czy Kanadą można skrócić do kilku metrów sali wykładowej oraz jednej wspólnej dyskusji o frazeologii. Podczas zajęć nie tylko wykonywaliśmy kolejne zadania, ale też porównywaliśmy nasze języki, odkrywaliśmy zaskakujące podobieństwa i różnice, a przy okazji przekonaliśmy się, że poczucie humoru działa międzynarodowo nawet wtedy, gdy wszyscy mówią w obcym języku. Nie zabrakło śmiechu, rozmów, momentów, w których każdy próbował desperacko przypomnieć sobie właściwe słowo.
Przed udziałem w projekcie perspektywa swobodnego dogadania się z ludźmi z tylu różnych krajów za pomocą 33 liter cyrylicy wydawała się dość mało realistyczna. Na szczęście szybko okazało się, że byliśmy w błędzie. BIP pokazał nam, że język naprawdę potrafi łączyć ludzi — nawet jeśli czasem trzeba przy tym trochę improwizować. Nie możemy się doczekać następnych projektów!
Martyna Humięcka
Amadeusz Rozmus
Oprac. Dorota Drużyłowska, Joanna Kula
Data publikacji: 08.05.2026 r.
Opublikowane przez: EJK
