Nasi naukowcy z grantami Sonata BIS z Narodowego Centrum Nauki
Pod koniec lutego ogłoszono wyniki konkursy Sonata BIS. Do NCN wpłynęło 481 wniosków opiewających na ponad 1,3 mld zł. Finansowanie otrzymało 70 projektów o łącznej wartości ponad 223,7 mln zł, wśród nich są cztery projekty z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Dr Tomasz Woźniakowski z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego (Zakład Historii Najnowszej i Ruchów Społecznych, Instytut Politologii) otrzymał grant na projekt „SECURE_U. Finansowanie wspólne obrony w wielopoziomowych systemach politycznych” (1.221.518 PLN). 5-letni projekt będzie opierał się na analizie historyczno-porównawczej. Badanie obejmie trzy przypadki: Stany Zjednoczone, Jugosławię oraz Unię Europejską. – Zamierzam zbadać, w jakich warunkach federacje lub unie państw rozwijają zdolności fiskalne (pozyskiwanie środków publicznych, głównie poprzez podatki) oraz militarne (organizacja wspólnej obrony) – wylicza nasz badacz.
Prace będą miały kilka etapów. Po pierwsze, analiza historyczna rozwoju instytucji fiskalnych i militarnych w USA w XIX wieku. Po drugie, badanie negatywnego przypadku, tj. byłej Jugosławii jako przykładu federacji, która ostatecznie nie utrzymała stabilnych zdolności fiskalno-militarnych i uległa dezintegracji. Po trzecie, analiza współczesnej Unii Europejskiej i jej zdolności do finansowania wspólnej obrony w kontekście obecnych wyzwań bezpieczeństwa. – Jugosławia to dla mnie nowy przypadek badawczy. W ramach projektu planuję zatrudnić doktoranta na około 4 lata, który będzie prowadził szczegółowe badania nad historią integracji fiskalno-wojskowej tych krajów – mówi badacz.
Badania będą obejmować analizę archiwalną, metodę śledzenia procesu i porównanie trzech przypadków w celu identyfikacji mechanizmów, które sprzyjają rozwojowi trwałych zdolności fiskalno-militarnych w federacjach/uniach państw.
Zwieńczeniem projektu ma być seria artykułów naukowych w czołowych czasopismach z zakresu nauk politycznych, ekonomii politycznej i studiów europejskich.
– Chciałbym, aby wyniki badań wprowadziły do debaty nad finansowaniem bezpieczeństwa europejskiego dwa ważne konteksty historyczne: doświadczenie Stanów Zjednoczonych w XIX wieku oraz historię Jugosławii jako przypadku nieudanego rozwoju wspólnych zdolności fiskalno-militarnych – zaznacza dr Tomasz Woźniakowski.
Ostatecznym celem jest wniesienie nowej wiedzy do dyskusji o tym, w jaki sposób Europa może finansować wspólną obronę oraz jakie instytucjonalne warunki sprzyjają trwałości unii państw.
Projekt stanowi bezpośrednią kontynuację wcześniejszych badań nad zdolnościami fiskalnymi w uniach państw, w szczególności w Stanach Zjednoczonych i w Unii Europejskiej. Badania te zaowocowały monografią opublikowaną w wydawnictwie Oxford University Press pt. Fiscal Unions. Naukowiec obecnie współredaguje także numer specjalny czasopisma Journal of European Public Policy (200 pkt), poświęcony europejskiej integracji fiskalnej.
SECURE_U rozwija tę agendę badawczą, rozszerzając ją o wymiar militarny oraz o nowy przypadek porównawczy – Jugosławię. Dzięki temu projekt pozwoli lepiej zrozumieć, jak rozwijają się zdolności fiskalne i obronne w różnych typach unii państw oraz jakie wnioski płyną z tych doświadczeń dla współczesnej Europy.
Dr Motiejus Valiunas z Instytutu Matematycznego Uniwersytetu Wrocławskiego otrzymał grant na projekt „Układy równań i stopnie wzrostu w grupach” (1.965.908 PLN)
W ramach grantu zostanie utworzona nowa grupa badawcza, składająca się z kierownika, stażysty podoktorskiego i doktoranta. – Będziemy badali układy równań w strukturach algebraicznych zwanych grupami, korzystając z metod geometrycznych – zapowiada naukowiec. – Planowane jest również upowszechnianie wyników w różnych konferencjach i seminariach, a także rozwijanie szerokiej współpracy międzynarodowej.
Projekt leży na pograniczu algebry, geometrii i logiki. Zwieńczeniem projektu będzie połączenie tych dziedzin matematyki i uzyskanie nowej wiedzy, która umożliwi głębokie zrozumienie grup i innych struktur algebraicznych oraz ewentualne odpowiedzi na długoletnie pytania otwarte. Projekt jest kontynuacją kilku artykułów opublikowanych przez kierownika projektu w ciągu ostatnich kilku lat. Planowane jest dalekosiężne rozszerzenie pojęć wprowadzonych i metod opracowanych w tych artykułach.
Dr Wojciech Tworek z Wydziału Neofilologii UWr uzyskał grant na projekt „Historie chasydzkiej kultury popularnej po Zagładzie” (3.710.203 PLN )
Projekt ten to przedsięwzięcie o imponującej skali – obejmujące ponad 80 lat historii, wiele krajów, języków i mediów: od prasy i teatru, przez muzykę i kasety magnetofonowe, aż po platformy cyfrowe.
To badania, które pokażą, jak w cieniu katastrofy powstawała żywa, twórcza kultura – budująca tożsamość, negocjująca napięcie między tradycją a nowoczesnością i aktywnie uczestnicząca w globalnym obiegu kultury.
W ramach grantu planuję stworzenie zespołu, który zajmie się badaniami nad chasydzką kulturą popularną po Zagładzie w jej trzech najważniejszych językach: jidysz, hebrajskim i angielskim. Zespół przebada literaturę, prasę, archiwa (w tym dźwiękowe) i przeprowadzi wywiady z popularnymi chasydzkimi twórcami i twórczyniami. Rezultatem będzie seria artykułów, analizujących przemiany kultury chasydzkiej w kontekście szerszych zmian kulturowych w Izraelu i Ameryce Północnej – dwóch głównych centrach chasydyzmu po Zagładzie, oraz monografia poświęcona wernakularnej historii chasydyzmu.
Projekt jest kontynuacją badań nad współczesnym chasydzkim teatrem w jidysz, chasydzką opowieścią i
historią kulturową międzywojennego chasydyzmu (czytaj również).
Dr Tomasz Kosmala z Wydziału Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Wrocławskiego – na projekt „Dekodowanie transformacji atomowych i aktywnych miejsc dla elektrokatalizatorów nowej generacji” (2.868.830 PLN)
Projekt dotyczy zrozumienia mechanizmów działania elektrokatalizatorów opartych na tlenkach metali przejściowych stosowanych w reakcji wydzielania tlenu podczas elektrolizy wody, kluczowej dla produkcji czystego wodoru. Badania wykorzystają zaawansowane techniki in situ i operando, w tym elektrochemiczny skaningowy mikroskop tunelowy, aby obserwować w czasie rzeczywistym zmiany strukturalne i elektronowe katalizatorów na poziomie atomowym. Uzyskane wyniki mają umożliwić racjonalne projektowanie bardziej wydajnych, stabilnych i tańszych katalizatorów dla technologii czystej energii. Więcej informacji na stronie Wydziału Fizyki i Astronomii.
Konkurs SONATA BIS pozwala badaczkom i badaczom od 5 do 12 lat po uzyskaniu stopnia doktora na utworzenie własnej, niezależnej grupy badawczej i realizację ambitnych projektów z zakresu badań podstawowych, trwających od 3 do 5 lat.
W budżecie grantu można zaplanować środki na wynagrodzenia dla kierowników i wykonawców projektu, zakup aparatury naukowo-badawczej, urządzeń, oprogramowania, materiałów, sprzętu, usługi obce, wyjazdy, konsultacje i inne koszty niezbędne do realizacji projektów. Kierownikiem projektu SONATA BIS można być tylko raz.
W piętnastej edycji konkursu SONATA BIS do NCN wpłynęło 481 wniosków opiewających na ponad 1,3 mld zł. Finansowanie otrzymało 70 projektów o łącznej wartości ponad 223,7 mln zł. Liczbowy wskaźnik sukcesu wyniósł 14,55%, podczas gdy finansowy wskaźnik sukcesu był wyższy i wyniósł 17,01 proc.
Listy rankingowe i informacje o grantach NCN można znaleźć na stronie internetowej.
Oprac. kg
Data publikacji: 16.03.2026 r.
Opublikowane przez: EJK
