Obszary badawcze Instytutu Historii Sztuki
Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego skupia badaczy sztuki antycznej, średniowiecznej, nowożytnej, nowoczesnej i współczesnej. Badania prowadzone są w ramach Zakładów Historii Sztuki Pradziejowej i Średniowiecznej, Sztuki Renesansu i Reformacji, Sztuki i Kultury Baroku, oraz Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej. Badacze skupieni są także nad problematyką ochrony zabytków i opieki nad zabytkami z uwzględnieniem tematyki rewitalizacji. Badania obejmują również krytykę artystyczną i architektoniczną, muzealnictwo i restytucję dzieł sztuki.
Osobnymi jednostkami badawczymi w ramach instytutu są Pracownia Dokumentacji Zabytków i Pracownia Badań nad Urbanistyką i Architekturą Nowoczesną.
Zainteresowania badaczy naszego instytutu skupione są wokół następujących obszarów:
- sztuka i kultura starożytnej Grecji ze szczególnym uwzględnieniem epok klasycznej i hellenistycznej,
- recepcja antyku w XVIII i XIX wieku (tak zwany Greek Revival),
- prywatne i publiczne kolekcjonerstwo starożytności,
- sztuka średniowieczna w Europie Środkowej, Rzeszy Niemieckiej i Niderlandach,
- średniowieczna i wczesnonowożytna sztuka na Śląsku w szerokim spektrum zagadnień (przemiany formalno-stylowe, związki ze sztuką innych regionów, ikonografia i konteksty funkcjonalne),
- relacje między Niderlandami i Europą Środkową w XV i XVI stuleciu,
- „biografie obiektów” dzieł sztuki średniowiecznej ze szczególnym uwzględnieniem ich konserwacji, muzealizacji, badań i wystawiennictwa w od XIX w. po czasy obecne,
- historia urbanistyki średniowiecznej, architektury średniowiecznej i wczesnowożytnej,
- geografia historyczna i historia kartografii,
- historia sztuki wczesnonowożytnej śląskiej – manieryzm i barok,
- ikonografia nowożytna w sztuce europejskiej, w tym emblematyka, ze szczególnym uwzględnieniem śląskiej „angewandte Emblematik”,
- nowożytna protestancka sztuka i architektura kościelna,
- złotnictwo nowożytne,
- rysunek i grafika nowożytna,
- malarstwo, rysunek i grafika w Środkowej Europie w XVII i XVIII wieku,
- relacje artystyczne Śląska i Czech w czasach baroku,
- mistyka i sztuka na Śląsku w czasach baroku,
- zjawiska artystyczne XVII i pierwszej połowy XVIII wieku, ze szczególnym uwzględnieniem architektury Europy Środkowej, a przede wszystkim Śląska,
- portret nowożytny na Śląsku i w Europie,
- mecenat katolicki okresu kontrreformacji w Europie i na Śląsku
- architektura i urbanistyka końca XVIII, XIX i XX wieku,
- historia i teoria architektury oraz urbanistyki nowoczesnej,
- sztuka Europy Środkowej w XIX wieku,
- historia sztuki, kultury oraz literatury polskiej i europejskiej w XIX wieku,
- polsko-włoskie kontakty artystyczne,
- społeczno-kulturowa historia kolekcjonerstwa i mecenatu artystycznego w XIX i XX wieku,
- historia sztuki i rzemiosła artystycznego 1 połowy XX w. na Śląsku i we Wrocławiu,
- metodologia studiów nad kolekcjami,
- relacja: tożsamość a kultura materialna,
- sztuka polska od końca XIX do ok. połowy XX wieku,
- sztuka polska po 1945 roku (szczególnie polityczne konteksty twórczości artystycznej, relacje między awangardą a socrealizmem),
- globalna wymiana kulturowa (Meksyk i Europa Wschodnia w okresie zimnej wojny),
- globalna dynamika zmian kulturowych i społecznych, ewoluowanie koncepcji i znaczenia sztuki w kontekście ludzkich zdolności poznawczych, nowych technologii i open science,
- teoria sztuki, metakrytyka,
- metodologia historii sztuki,
- filozoficzne źródła twórczości artystycznej, w tym zwłaszcza wpływów platońskiej filozofii chôry,
- dziedzictwo modernizmu,
- sztuka Stanów Zjednoczonych.
W obszarze zainteresowań badaczy z Instytutu są także gry wideo jako współczesne medium kulturowe, a także design motoryzacyjny. Osobną dziedziną badań są także te związane z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych w dokumentacji i badaniach sztuki dawnej i semantyka obrazu.
Instytut Historii Sztuki stale współpracuje z następującymi partnerami zewnętrznymi:
- zamek Książ,
- Muzeum Papiernictwa w Dusznikach,
- Wojewódzki Konserwator Zabytków,
- Muzeum Narodowe we Wrocławiu,
- Muzeum Architektury,
- Muzeum Archidiecezjalne,
- Muzeum Współczesne,
- Muzeum Miejskie
- Akademia Sztuk Pięknych we Wrocławiu.
Stałym partnerem jest także Stowarzyszenie Historyków Sztuki.
Współpraca z wymienionymi wyżej partnerami potwierdzona jest bilateralnymi umowami.
Jesteśmy wydawcami czasopisma naukowego o charakterze kwartalnika „Quart”, który oferuje badaczom z Polski i z zagranicy możliwość publikacji wyników ich badań w językach polskim i angielskim. Ma ono 70 pkt w punktacji ministerialnej.
W Instytucie Historii Sztuki działa Koło Naukowe Studentów Historii Sztuki UWr, zajmujące się organizacją wydarzeń i inicjatyw naukowych oraz popularyzatorskich (m.in. wykłady otwarte, wyjazdy zabytkoznawcze, wystawy). Do najważniejszych należy coroczna ogólnopolska konferencja studencko-doktorancka „Odlot. Nowe tematy historii sztuki”. Ponadto Koło Naukowe prowadzi przestrzeń galeryjną (poziom -1 budynku IHS), w której samodzielnie organizuje wystawy, również przy współpracy z innymi kołami naukowymi, zarówno działającymi na Uniwersytecie Wrocławskim, jak i Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.
Aktualnie w ramach Instytutu prowadzone są także prace nad kilkoma projektami grantowymi dotyczącymi średniowiecznych zbiorów muzeum archidiecezjalnego we Wrocławiu, Atlasu Historycznego Miast Polskich, czy residuów przednowoczesnych relacji ze sztuką w wybranych współczesnych żeńskich wspólnotach zakonnych.
Pracownia Dokumentacji Zabytków Sztuki w Instytucie Historii Sztuki współpracuje z innymi jednostkami i instytucjami w zakresie przygotowania podstaw metodologicznych projektów dokumentacyjnych i inwentaryzacyjnych oraz technik i zasad gromadzenia pozyskanych materiałów, zwłaszcza przy pomocy narzędzi cyfrowych (realizowane projekty), z których warto wspomnieć „Cyfrowe spotkania z zabytkami” (zobacz stronę konferencji) i (Tezaurus dziedzictwa kulturowego – uwaga: wkrótce zmiana domeny!)
Celem badań prowadzonych w Pracowni Badań nad Urbanistyką i Architekturą Nowoczesną jest rozwinięcie i koordynacja wymiany myśli naukowej z dziedziny architektury, urbanistyki i studiów miejskich dotyczących XIX i XX wieku.
