Podsumowanie roku badań naukowych. Perły Nauki II

Bartosz Rusin jest fizykiem. – Program z pewnością pomógł mi usamodzielnić się jako młodemu naukowcowi – mówi. – Zdobyty grant dał mi możliwość samodzielnego pokierowania dużym projektem naukowym już na pierwszym roku doktoratu. Pozwoliło mi to zdobyć cenne doświadczanie w zakresie planowania oraz konsekwentnego realizowania kolejnych zadań badawczych.

Grant umożliwił młodemu fizykowi również zakup materiałów niezbędnych do syntezy nowych stopów i promocję uzyskanych wyników na zagranicznych konferencjach naukowych. – Dzięki temu mogę skupić się wyłącznie na swoich badaniach i nie muszę martwić się o ewentualny brak finansowania – dodaje.

W ramach grantu „Perły Nauki II” realizując projekt „Nadprzewodnictwo w stopach wysokiej entropii krystalizujących w strukturach typu CsCl oraz CuAl2” – w ciągu niecałego roku udało mu się zsyntezować dziesiątki nowych stopów wysokiej entropii o docelowej strukturze krystalicznej CsCl lub CuAl₂.

– Wszystkie otrzymane próbki zostały poddane badaniom wstępnym, obejmującym głównie pomiary dyfraktometrem rentgenowskim oraz skaningowym mikroskopem elektronowym – mówi. – Na podstawie uzyskanych wyników, najbardziej obiecujące próbki zostały wybrane do dalszych badań, tym razem transportowych, magnetycznych i cieplnych w celu zbadania właściwości nadprzewodzących.

Efekt? Pomiary potwierdziły istnienie nadprzewodnictwa w wybranych próbkach, tym samym pierwszy raz od 2018 roku udało się odkryć nowe nadprzewodniki wysokiej entropii o strukturze CsCl!

Obecnie badacz skupia się na opracowywaniu wyników uzyskanych do tej pory, żeby móc przedstawić je na konferencji naukowej w ciągu następnego roku. – Chciałbym następnie zająć się optymalizacją próbek pod kątem stechiometrii, aby sprawdzić czy wartości takich parametrów nadprzewodzących jak temperatura krytyczna i górne pole krytyczne mogą zostać podwyższone, co pozwoliłoby na potencjalne zastosowanie nowych stopów w materiałach funkcjonalnych nowej generacji.

Chemiczka Magdalena Szmitka realizuje projekt „W kierunku ferroptozy lekoopornych komórek nowotworowych: nowe fosfinowe kompleksy Fe(II)/Fe(III)”.

– Realizacja projektu w znaczący sposób przyczyniła się do rozwoju moich pasji naukowych, stwarzając równocześnie przestrzeń do twórczego eksperymentowania oraz podejmowania kontrolowanego ryzyka badawczego, związanego z projektowaniem i syntezą nowych układów chemicznych – przyznaje badaczka. –  Możliwość łączenia pracy koncepcyjnej z praktycznymi wyzwaniami laboratoryjnymi stanowi dla mnie niezwykle inspirujący element badań i wzmacnia motywację do dalszego rozwoju naukowego.

Uzyskanie grantu Perły Nauki II umożliwiło chemiczce podjęcie kompleksowych badań nad nowymi fosfinowymi kompleksami żelaza(II)/(III), ukierunkowanych na zrozumienie i potencjalne wykorzystanie mechanizmu ferroptozy w zwalczaniu lekoopornych komórek nowotworowych.

 – Otrzymane środki finansowe zapewniły dostęp do zaawansowanej infrastruktury badawczej oraz pozwoliły na zakup specjalistycznych i kosztownych odczynników, w tym wybranych soli wyjściowych i biomolekuł niezbędnych do prowadzenia badań na najwyższym poziomie – mówi. – Grant umożliwi mi również udział w międzynarodowej konferencji naukowej, wspierając prezentację wyników oraz nawiązywanie nowych współprac.

W pierwszych miesiącach realizacji projektu przeprowadziła syntezę oraz szczegółową charakterystykę kilku ligandów fosfinowych stanowiących podstawę dalszych prac. Aktualnie koncentruje się na opracowaniu efektywnej i powtarzalnej metody syntezy fosfinowych kompleksów żelaza(II)/(III), wykorzystujących otrzymane ligandy. W najbliższym etapie badań planuje przeprowadzenie rozszerzonej charakterystyki fizykochemicznej otrzymanych układów, analizę ich oddziaływań z wybranymi biocząsteczkami oraz ocenę właściwości biologicznych pod kątem indukcji ferroptotycznej śmierci komórkowej. – Wyniki te będą kluczowe dla zrozumienia potencjału terapeutycznego projektowanych związków – podkreśla.

Jagna Rita Sobel przygotowuje właśnie rozprawę doktorską. – Realizacja grantu na projekt „Dokumenty i kancelaria biskupa wrocławskiego Henryka z Wierzbnej (1302-1319)” pozwoliła zaplanować mi badania w najważniejszych – z punktu widzenia mojej tematyki – ośrodkach.

W sierpniu odbyła dwutygodniową kwerendę w Berlinie. – Dzięki fantastycznie zaopatrzonym bibliotekom, Staatsbibliothek zu Berlin Preußischer Kulturbesitz oraz Universitätsbibliothek der Humboldt-Universität, jest obowiązkowym kierunkiem dla historyka. Kilka dni spędziła również na kwerendach archiwalnych w tamtejszym Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz.

Pobyt umożliwił jej zapoznanie się z niemieckojęzyczną literaturą z zakresu dyplomatyki oraz mediewistyki w ogóle. – W ubiegłym roku sfinalizowałam także kwerendę źródłową, inwentaryzując wszystkie dokumenty wrocławskiego biskupa Henryka z Wierzbnej (w tym zachowane także w późniejszych odpisach) przechowywane w Archiwum Państwowym we Wrocławiu oraz Archiwum Archidiecezjalnym we Wrocławiu.

W ramach projektu Jagna Rita Sobel odwiedziła także Archiwum Państwowe w Opolu: –  gdzie również znajdujemy dyplomy interesującego mnie biskupa. Zebrany materiał opracowałam, przygotowując jego krytyczną edycję źródłową, która będzie stanowiła aneks do przygotowywanej monografii – dodaje.

W już w marcu planuje trzytygodniowy pobyt badawczy w Utrecht University Centre for Medieval Studies w Holandii, będącym wiodącym ośrodkiem w badaniach nad średniowieczną komunikacją.

Kacper Rosner-Leszczyński, również historyk realizuje projekt „Ślady wojny na »Ziemiach Odzyskanych« – oswajanie i percepcja przez nowych mieszkańców–1945-1949”. Przyznaje, ze ubiegły rok był bardzo intensywny naukowo. – Udało mi się przeprowadzić kwerendy w polskich archiwach oraz sfinansować zakup literatury przedmiotu, która niedostępna była w naszym kraju – jedna przesyłka pochodziła nawet z Azji. Zebrany w ramach projektu materiał badawczy udało mi się wstępnie uporządkować, poddać analizie oraz wyodrębnić kluczowe wątki, które stanowią podstawę dalszych prac. W trakcie badań nad wspomnianym zagadnieniem potwierdziła się jedna z moich hipotez, że ślady wojny po 1945 r. pełniły różne funkcje – począwszy od stricte utylitarnych, aż po rozrywkowe. Cały wachlarz ludzkich zachowań muszę teraz szerzej przedstawić -dodaje.

W czym program „Perły Nauki” mu pomógł?

– Przede wszystkim jest to wsparcie finansowe, które umożliwiło realizację zaplanowanych działań badawczych. Udział w programie pozwolił mi również zdobyć praktyczne umiejętności w zakresie samodzielnego prowadzenia projektu badawczego, zarządzania budżetem oraz planowania i koordynowania poszczególnych etapów prac. Istotnym elementem było także rozwijanie kompetencji związanych z konceptualizacją wyników badań oraz ich wstępną interpretacją w szerszym kontekście naukowym. Pomimo że już wcześniej prowadziłem projekty naukowe, ich zasięg nigdy nie był tak szeroki ani tak kompleksowy jak w przypadku „Pereł Nauki”.